06Ιολ2019 – Ιστορικοί Περίπατοι – Φάκελος Κύπρου – Β’ Μέρος

«ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ -Β’ ΜΕΡΟΣ: Η τουρκική εισβολή»

Λίγους μήνες μετά την έκδοση των πρώτων τόμων του Φακέλου της Κύπρου με τις καταθέσεις των εμπλεκομένων Ελλήνων αξιωματικών στο πραξικόπημα της χούντας του Ιωαννίδη κατά του Μακαρίου και στη διπλή τουρκική εισβολή που ακολούθησε, η ΕΡΤ και οι Ιστορικοί Περίπατοι παρουσιάζουν σε δύο μέρη ένα αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ- οδοιπορικό στη μαρτυρική Μεγαλόνησο. Με «ξεναγούς» τον καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Πέτρο Παπαπολυβίου και τον διευθυντή των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη Τάσο Σακελλαρόπουλο, αμφότερους μέλη των Επιστημονικών Επιτροπών που συστάθηκαν σε Κύπρο και Ελλάδα για τη μελέτη του υλικού που περιέχεται στο Φάκελο της Κύπρου, ο Πιέρρος Τζανετάκος και η ομάδα των Ιστορικών Περιπάτων ξεκινούν την διαδρομή τους από την Πράσινη Γραμμή της Λευκωσίας για να καταλήξουν στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ στη Μαλούντα και στη Δερύνεια, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά από την πόλη- φάντασμα της Αμμοχώστου.

Στο δεύτερο μέρος των Ιστορικών Περιπάτων, το οποίο θα μεταδοθεί το Σάββατο 6 Ιουλίου 2019 στις 16:00 από τη συχνότητα της ΕΡΤ-1, αναδεικνύονται οι τραγικές πτυχές της διπλής τουρκικής εισβολής και οι επιπτώσεις της παράνομης κατοχής του 36% της νήσου από τα στρατεύματα του Αττίλα. Πρώτος σταθμός το παρατηρητήριο της Δερύνειας με φόντο την περίκλειστη Αμμόχωστο, η οποία καταλήφθηκε από τους Τούρκους, χωρίς την παραμικρή αντίσταση, στις 16 Αυγούστου 1974. Είχε προηγηθεί τα ξημερώματα της 20ης Ιουλίου 1974 η αμφίβια στρατιωτική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Αττίλας Ι», η οποία και ολοκληρώθηκε τρεις μέρες μετά με την υπογραφή εκεχειρίας και την κομβική για τις μετέπειτα εξελίξεις δημιουργία του τουρκικού προγεφυρώματος στην Κυρήνεια, στις βόρειες ακτές της Κύπρου. Η κατάσταση διάλυσης στην οποία βρέθηκαν οι ελληνοκυπριακές στρατιωτικές δυνάμεις μετά το προδοτικό πραξικόπημα της χούντας των Αθηνών λειτούργησε ως μέγιστο πλεονέκτημα και άνοιξε το δρόμο για τον τουρκικό στρατό- κι αυτό παρά τη σωρεία λαθών στα οποία υπέπεσαν κατά τη διάρκεια της απόβασης οι Τούρκοι επιτελικοί αξιωματικοί. Επόμενος σταθμός, ο τύμβος της Μακεδονίτισσας, όπου τα ξημερώματα της 22ης Ιουλίου συνετρίβη χτυπημένο από φίλια πυρά το αεροπλάνο τύπου Νοράτλας, το οποίο είχε απογειωθεί από την Κρήτη στο πλαίσιο της αποστολής «Νίκη», προκειμένου να μεταφέρει στην Κύπρο τους Έλληνες καταδρομείς της Ι Μοίρας για να πολεμήσουν τους Τούρκους εισβολείς. Το «Νίκη 4» παρέσυρε στο θάνατο 29 καταδρομείς και 4 αεροπόρους. Συνέχεια στο κτήριο της Βουλής των Ελλήνων και συγκεκριμένα στην αίθουσα συνεδριάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου, εκεί όπου στις 23 Ιουλίου η συντετριμμένη ηθικά και στρατιωτικά χούντα του Ιωαννίδη κάλεσε τους παλαιούς πολιτικούς για να παραδώσει την εξουσία, αλλά και την ευθύνη για όσα συνέβαιναν στην Κύπρο με δική της υπαιτιότητα. Τελευταίος σταθμός του οδοιπορικού το στρατόπεδο της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) στη Μαλούντα. Οι ηρωικοί άνδρες της ΕΛΔΥΚ έδωσαν στην περιοχή Γερόλακκος, βορείως της Λευκωσίας, μία από τις πιο ηρωικές μάχες που έχει δώσει ποτέ ο Ελληνικός Στρατός. Μια μάχη απονενοημένη, αναμένοντας ματαίως στρατιωτική βοήθεια από τη μητέρα- πατρίδα. Τα τραγικά αποτελέσματα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, όπως και τα τραύματα, όχι μόνο μεταξύ Λευκωσίας και Αθήνας, αλλά κυρίως ανάμεσα στους δύο λαούς, παραμένουν ανοικτά, όπως ανοικτή και χαίνουσα παραμένει η πληγή της παράνομης τουρκικής κατοχής του κυπριακού εδάφους.

Διεύθυνση παραγωγής: Ελένη Ντάφλου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιώργος Πουλίδης
Σκηνοθεσία: Έλενα Λαλοπούλου
Παρουσίαση: Πιέρρος Τζανετάκος