06Mαϊ2019 – Γραφή Καθαρή

«Aπο το μυθιστόρημα στον φιλοσοφικό στοχασμό: Λογοτεχνικοί στοχασμοί»

Αναφερόμαστε στη διακειμενικότητα.
Θα μιλήσουμε για Δάνεια και Συνομιλίες στον λογοτεχνικό κύκλο των κειμένων, προκειμένου να κατανοήσουμε το πώς ένα λογοτεχνικό κείμενο αναφέρεται ή στηρίζει τη δράση και το θέμα του σε κάποιο παλαιότερο, είτε παραθέτοντας το αυτούσιο, είτε ως απλή καταγραφή.
Πρόκειται, στην ουσία, για μια πάγια τακτική των συγγραφέων από τόπο σε τόπο και από γλώσσα σε γλώσσα, που έχει δημιουργήσει και συνεχίζει να δημιουργεί αριστουργήματα.
Και βέβαια, να μην ξεχνάμε πως αυτή η επικοινωνία, η αλληλεξάρτηση, η μεταφορά των κειμένων από κάποια γλώσσα σε κάποια άλλη, προβάλει πρωτίστως μέσα από τη μετάφρασή τους.
Μέσω της μετάφρασης, τα κείμενα έχουν τη δυνατότητα να καταστούν γνωστά και προσλήψιμα από διαφορετικής κουλτούρας, εθνικότητας και πολιτισμικής προέλευσης ανθρώπους.

Στο επεισόδιο αυτό θα μας δοθεί ευκαιρία να προβληματιστούμε για τη σημασία της μετάφρασης στην πρόσληψη των κειμένων, τη σπουδαιότητά της και τις πρακτικές της.
Ταυτόχρονα, θα αναστοχαστούμε γύρω από μια σειρά κοινωνιολογικών ζητημάτων.
Τη σπουδαιότητα του μυθιστορήματος και το πόσο αυτό έχει επηρεάσει τους ανθρώπους στον τρόπο σκέψης και κοινωνικής δράσης.
Επιπροσθέτως, θα αναδείξουμε τις συνήθειες και τις πρακτικές, όχι μόνο των σπουδαίων μυθιστοριογράφων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, αλλά και των φιλοξενούμενων μας, τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο εμπνέονται και γράφουν.
Τέλος θα μας απασχολήσει και η ελληνική λογοτεχνία. Θα προσεγγίσουμε και θα αναδείξουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, τη σπουδαιότητά της, όπως και το μέλλον της μέσα στην ψηφιακή εποχή.
Μια εποχή που δείχνει να αρέσκεται σε κάποια προχειρότητα και ευκολία στα κείμενα, δημιουργώντας με την σειρά της νέα ερωτήματα και αρκετή δυσπιστία ως προς την σπουδαιότητα των λογοτεχνημάτων που εμφανίζονται καθημερινά μέσω της μαζικής πολιτιστικής βιομηχανίας.

Επιστημονική επιμέλεια-παρουσίαση: Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος (αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας), Νίκος Φωτόπουλος (επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου).

 

Σειρά ντοκιμαντέρ 12 επεισοδίων με θέμα τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, όπως αυτός έχει διαμορφωθεί μέσα από τη μουσική, τον κινηματογράφο, το θέατρο, το μυθιστόρημα – διήγημα και τη ζωγραφική.

Ένα διαφορετικό ντοκιμαντέρ

Μια «ανοικτή» διεπιστημονική ματιά πάνω στη σύγχρονη ελληνική πολιτισμική παραγωγή, μέσα από τα πεδία της μουσικής, του κινηματογράφου, του μυθιστορήματος – διηγήματος, του θεάτρου και της ζωγραφικής.

Μια διαθεματική διερεύνηση γύρω από το πώς η γραφή μετουσιώνεται σε πολιτισμικές πρακτικές μέσα από τον λόγο των δημιουργών, των μελετητών και γενικότερα Ελλήνων που ενεργούν δημιουργικά στο πεδίο του σύγχρονου πολιτισμού.

Στο πλαίσιο της εν λόγω σειράς, αναζητήθηκε ο ρυθμός της σύγχρονης ελληνικής πολιτισμικής παραγωγής, ενώ προσεγγίστηκαν με επιστημονικό τρόπο όψεις και εκφάνσεις της διαδρομής της στο ιστορικό συνεχές.

Σε σχέση πάντα με τον γραπτό λόγο αναδεικνύονται μια σειρά πολιτισμικών πρακτικών, για την προσέγγιση των οποίων χρησιμοποιήθηκαν τα βασικά μεθοδολογικά «εργαλεία» ανάλυσης και ερμηνείας επιστημονικών «πειθαρχιών», όπως η Κοινωνιολογία του Πολιτισμού, η Δημιουργική Γραφή, οι Πολιτισμικές Σπουδές κ.ά. Με τον τρόπο αυτό συνδιαμορφώνεται ο «λόγος» των δημιουργών / ερμηνευτών με τον «λόγο» των μελετητών και επιστημόνων, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί ο πλούτος της σύγχρονης πολιτισμικής παραγωγής και να διανοίξουν νέοι δίαυλοι επικοινωνίας με την ελληνική κοινωνία.

Το περιεχόμενο της σειράς έχει ως επίκεντρο τον γραπτό λόγο, ο οποίος διαχέεται σε κάθε έκφανση και εκδοχή της κουλτούρας και ειδικότερα σε «εφαρμοσμένες περιοχές» του νεοελληνικού πολιτισμού. Συγκεκριμένα, ανιχνεύονται οι μετασχηματισμοί του γραπτού λόγου σε πρακτικό πολιτισμικό γεγονός με βασικό κριτήριο τη μετουσίωσή του σε ένα τραγούδι, μια θεατρική πράξη, μια ταινία, ένα εικαστικό δρώμενο κ.τ.λ. Με αφορμή δηλαδή ένα γραπτό κείμενο, αναδεικνύεται η παραγωγή πρακτικών του εφαρμοσμένου πολιτισμού, θίγοντας τα ενδιάμεσα δημιουργικά στάδια προς την υλοποίηση, τους κανόνες λειτουργίας, τη δυναμική ενός έργου Τέχνης κ.ο.κ. Ειδικότερα, διερευνάται πώς μεταπηδούμε από ένα ποίημα στη δημιουργία ενός τραγουδιού, από ένα σενάριο στη δημιουργία μιας ταινίας, από μία τραγωδία στην παράστασή της, από ένα θεατρικό κείμενο στο θεατρικό «σανίδι» και πιο περίτεχνα από ένα δοκίμιο σε κάποιον πίνακα ή εικαστικό γεγονός.

Ακόμη, στα επεισόδια της νέας σειράς, θα περιηγηθούμε στην ιστορία και στις δημιουργικές τεχνικές του μυθιστορήματος, του διηγήματος, των σύγχρονων καλλιτεχνικών και ιδεολογικών τάσεων και ρευμάτων στην τέχνη και στον πολιτισμό.

Υπό την έννοια αυτή η εν λόγω σειρά φιλοδοξεί να διαμορφώσει τους όρους μιας εναλλακτικής και ενδελεχούς προσέγγισης της σύγχρονης πολιτισμικής παραγωγής στη χώρα μας, ενισχύοντας σθεναρά το επίπεδο της παιδείας, καθώς και των διαδικασιών πρόσληψης των πολιτισμικών αγαθών στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.

Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι στη σειρά αυτή θα εμφανιστεί πλήθος επιστημόνων, καλλιτεχνών, συγγραφέων, ποιητών, καθηγητών και προσωπικοτήτων εγνωσμένου κύρους.

Την επιστημονική επιμέλεια και την παρουσίαση της σειράς έχουν οι πανεπιστημιακοί: Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος (ποιητής-πεζογράφος, αναπληρωτής καθηγητής και διευθυντής των μεταπτυχιακών Προγραμμάτων «Δημιουργική Γραφή» του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου), Νίκος Φωτόπουλος (ποιητής και επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας των Πολιτισμικών και Εκπαιδευτικών Πρακτικών στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).

Επιστημονική επιμέλεια-παρουσίαση: Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος (αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας), Νίκος Φωτόπουλος (επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου).

Σκηνοθεσία-σενάριο: Κώστας Χαραλάμπους.