26Νοε2018 – Μονόγραμμα

«Νικήτας Τσακίρογλου (ηθοποιός)»

«Η ζωή στο θέατρο είναι μια περιπέτεια, μια ατέλειωτη περιπέτεια», λέει ο Νικήτας Τσακίρογλου, ο σπουδαίος ηθοποιός του θεάτρου μας, που αυτοβιογραφείται στο «Μονόγραμμα».
Γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1938. Παιδί της Κατοχής, πέρασε και αυτός τα συσσίτια και στη χούφτα κρατούσε τη σταφίδα, όπως λέει. Τελείωσε το νυχτερινό γυμνάσιο στη Χέυδεν. Δεν του αρέσει να μιλάει για τα παλιά. Όχι γιατί είναι πληγωμένος, είναι εμπειρίες ζωής όλα αυτά, τα οποία πέρασε, αλλά δεν θα ήθελε ο τόπος να τα ξαναπεράσει όλα αυτά. «Αισθάνομαι βαθιά Έλληνας, είμαι ένας Έλληνας, ο οποίος έχει παιδευτεί στην πορεία των χρόνων, στην πορεία της ζωής μου».
Του είναι δύσκολο να μιλάει και να θυμηθεί εκείνη την εποχή, εξαιτίας της μητέρας του. Τη μητέρα του την αποχωρίστηκε πολύ μικρός, αφού ήταν πολιτική εξόριστος από το 1947. Τη στείλανε στο Τρίκερι, αργότερα πήγε στη Μακρόνησο και σε άλλες εξορίες. Και τη γνώρισε πολύ αργότερα, όταν επέστρεψε. Συνάντησε τότε μια αγνώριστη μάνα. «Δεν μου αρέσει καθόλου το παρελθόν. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που προδοθήκανε».
Τελείωσε το 1968 τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, με σπουδαίους δασκάλους, όπως ήταν ο Αιμίλιος Χουρμούζιος, ο Σωκράτης Καραντινός, ο Άγγελος Τερζάκης, ο καθηγητής Ζώρας, η Έλενα Τσουκαλά στη χορογραφία, που τον αποκαλούσε «Νιζίνσκι».
Έχει συναντήσει πολλούς σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και αυτό το θεωρεί μια μεγάλη περιουσία.
Ο Σπύρος Ευαγγελάτος ήταν συμμαθητής του στη Δραματική Σχολή, εκεί γνωριστήκαν, τελειώσαν μαζί και ένωσαν αρκετές φορές τις φιλοδοξίες τους. Κορυφαία στιγμή, όταν ανέβασαν μαζί τον «Γκάσπαρ» του Χάντερ, μια σημαντική παράσταση που έχει μείνει στη μνήμη του ελληνικού θεάτρου.
Το 1997 ίδρυσε την Πολιτιστική Εταιρεία «Επιλογή».
Σημαντικός σταθμός στην καριέρα του ήταν όταν του ανατέθηκε η θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από το 2004. Επί θητείας του, το ΚΘΒΕ ευτύχησε, παρά τις χρόνιες οικονομικές δυσκολίες. Με μια δραστηριότητα πέρα από τη συνεχή ροή των παραστάσεων, αφού έγινε και προσπάθεια να πλησιάσουν τις βαλκανικές χώρες και να δημιουργήσουν καλές σχέσεις μέσω του πολιτισμού, μέσω του θεάτρου. Έτσι δημιουργήθηκε το Βαλκανικό Θέατρο, όπου συναντήθηκαν σημαντικοί θίασοι από Τουρκία, Κύπρο, Σλοβενία, και φτιάχνοντας ένα Φεστιβάλ με σημαντικές παραστάσεις που γνώρισε τότε η Θεσσαλονίκη.
Το ΚΘΒΕ κατέβαινε στην Επίδαυρο και με αριστοφανική κωμωδία και με δράμα αλλά έγινε και το Φεστιβάλ της Μαρώνειας, ένα φεστιβάλ που περιείχε όχι μόνο θέατρο, αλλά και τοπικά δρώμενα, χορό, μουσική, είχε μια ποικιλία θεάματος που αυτό συνεχίστηκε για δυο, τρία, τέσσερα χρόνια μέχρι που έφυγε, το Μάιο του 2009.
Στον κινηματογράφο δεν έχει παίξει πολύ, έχει κάνει μια σημαντική όμως ταινία, τα «Χρώματα της Ίριδας» του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Με τον Παύλο Τάσσιο συνεργάστηκαν στην «Παραγγελιά», μια ενδιαφέρουσα ταινία. Με τον Παντελή Βούλγαρη έκαναν τον «Ελευθέριο Βενιζέλο».
Στην τηλεόραση έχει κάνει αρκετές δουλειές, αλλά δεν μπορεί να πει ότι είναι ένα είδος που τον ενδιέφερε πολύ: «Δεν την αγάπησα και ενδεχομένως να μη με αγάπησε και αυτή» λέει.
Είναι παντρεμένος με την αγάπη της ζωής του, όπως λέει, τη Χρυσούλα Διαβάτη. Μια γυναίκα που πορεύτηκαν μαζί και στη ζωή και μερικές φορές στην Τέχνη. Έχουν δύο παιδιά και δύο εγγόνια.
Για την προσπάθειά του στο θέατρο βραβεύτηκε δύο φορές. Το πρώτο ήταν το Βραβείο Κατίνας Παξινού με τον «Γκάσπαρ» του Χάντερ, στο Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Και το δεύτερο είναι για το ρόλο του Ετεοκλή, για το «Επτά επί Θήβας», Βραβείο Αιμίλιος Βεάκης, το 1997.

Τριάντα πέντε χρόνια συνεχούς παρουσίας το «Μονόγραμμα» στη δημόσια τηλεόραση έχει καταγράψει με μοναδικό τρόπο τα πρόσωπα που σηματοδότησαν με την παρουσία και το έργο τους την πνευματική, πολιτιστική και καλλιτεχνική πορεία του τόπου μας.

«Εθνικό αρχείο» έχει χαρακτηριστεί από το σύνολο του Τύπου και για πρώτη φορά το 2012 η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε και βράβευσε οπτικοακουστικό έργο, απονέμοντας στους δημιουργούς παραγωγούς και σκηνοθέτες Γιώργο και Ηρώ Σγουράκη το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου τους και ιδίως για το «Μονόγραμμα» με το σκεπτικό ότι: «…οι βιογραφικές τους εκπομπές αποτελούν πολύτιμη προσωπογραφία Ελλήνων που έδρασαν στο παρελθόν αλλά και στην εποχή μας και δημιούργησαν, όπως χαρακτηρίστηκε, έργο “για τις επόμενες γενεές”».

Η ιδέα της δημιουργίας ήταν του παραγωγού-σκηνοθέτη Γιώργου Σγουράκη, προκειμένου να παρουσιαστεί με αυτοβιογραφική μορφή η ζωή, το έργο και η στάση ζωής των προσώπων που δρουν στην πνευματική, πολιτιστική, καλλιτεχνική, κοινωνική και γενικότερα στη δημόσια ζωή, ώστε να μην υπάρχει κανενός είδους παρέμβαση και να διατηρηθεί ατόφιο το κινηματογραφικό ντοκουμέντο.

Η μορφή της κάθε εκπομπής έχει σκοπό την αυτοβιογραφική παρουσίαση (καταγραφή σε εικόνα και ήχο) ενός ατόμου που δρα στην πνευματική, καλλιτεχνική, πολιτιστική, πολιτική, κοινωνική και γενικά στη δημόσια ζωή, κατά τρόπο που κινεί το ενδιαφέρον των συγχρόνων του.

Ο τίτλος είναι από το ομότιτλο ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη (με τη σύμφωνη γνώμη του) και είναι απόλυτα καθοριστικός για το αντικείμενο που πραγματεύεται: Μονόγραμμα = Αυτοβιογραφία.

Το σήμα της σειράς είναι ακριβές αντίγραφο από τον σπάνιο σφραγιδόλιθο που υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο και χρονολογείται στον 4ο ώς τον 3ο αιώνα π.Χ. και είναι από καφετί αχάτη.
Τέσσερα γράμματα συνθέτουν και έχουν συνδυαστεί σε μονόγραμμα. Τα γράμματα αυτά είναι τα Υ, Β, Ω και Ε. Πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πολύ σπάνιοι οι σφραγιδόλιθοι με συνδυασμούς γραμμάτων, όπως αυτός που έχει γίνει το χαρακτηριστικό σήμα της τηλεοπτικής σειράς.

Το χαρακτηριστικό μουσικό σήμα που συνοδεύει τον γραμμικό αρχικό σχηματισμό του σήματος με τη σύνθεση των γραμμάτων του σφραγιδόλιθου, είναι δημιουργία του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου.

Σε κάθε εκπομπή ο/η αυτοβιογραφούμενος/η οριοθετεί το πλαίσιο της ταινίας, η οποία γίνεται γι’ αυτόν. Στη συνέχεια με τη συνεργασία τους καθορίζεται η δομή και ο χαρακτήρας της όλης παρουσίασης. Μελετούμε αρχικά όλα τα υπάρχοντα βιογραφικά στοιχεία, παρακολουθούμε την εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση του έργου του προσώπου το οποίο καταγράφουμε, ανατρέχουμε στα δημοσιεύματα και στις συνεντεύξεις που το αφορούν και έπειτα από πολύμηνη -πολλές φορές- προεργασία ολοκληρώνουμε την τηλεοπτική μας καταγραφή.
Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 320 πρόσωπα και θεωρούμε ως πολύ χαρακτηριστικό, στην αντίληψη της δημιουργίας της σειράς, το ευρύ φάσμα ειδικοτήτων των αυτοβιογραφουμένων, που σχεδόν καλύπτουν όλους τους επιστημονικούς, καλλιτεχνικούς και κοινωνικούς χώρους.

Τα «Μονογράμματα» που θα προβληθούν το 2016 είναι: ο συγγραφέας Δημήτρης Νόλλας, ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, η τραγουδίστρια και συνθέτις Αρλέτα, ο κινηματογραφιστής Νίκος Καβουκίδης, ο καθηγητής του ΕΜΠ Θεοδόσης Π. Τάσιος, ο συνθέτης-κιθαρίστας Νότης Μαυρουδής, ο βιβλιογράφος-ποιητής Δημήτρης Δασκαλόπουλος, ο σκηνοθέτης-συγγραφέας Λάκης Παπαστάθης, ο αστροφυσικός της NASA και ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής, ο γλύπτης Κώστας Βαρώτσος, ο ηθοποιός Ηλίας Λογοθέτης κ.ά.

Στη δημιουργία της σειράς των εκπομπών συνεργάστηκαν:
Παραγωγός: Γιώργος Σγουράκης
Σκηνοθέτες: Γιάννης Ξανθόπουλος, Χρίστος Ακρίδας, Κιμ Ντίμον, Μπάμπης Πλαϊτάκης, Γιώργος Σγουράκης και Περικλής K. Ασπρούλιας
Φωτογραφία: Στάθης Γκόβας
Ηχοληψία: Νίκος Παναγοηλιόπουλος
Μοντάζ: Σταμάτης Μαργέτης και Γιώργος Γεωργόπουλος
Διεύθυνση παραγωγής: Στέλιος Σγουράκης