ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΑΕΝΑΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

Το ντοκιμαντέρ, αναδεικνύει τη χωρική ιστορία της Θεσσαλονίκης, την αδιατάρακτη ιστορική παρουσία της ως μεγάλου εμπορικού και διαμετακομιστικού κέντρου και εκφράζει την προσαρμοστική της ικανότητα, στην οποία συνέβαλε ο συνεχής εμπλουτισμός της με νέους κατοίκους, μετά από μια μεγάλη καταστροφή το 1917, όταν αναδύθηκε ως «η πρώτη πραγματοποίηση της ευρωπαϊκής πολεοδομίας του 20ού αιώνα».
Εκεί που συγκλίνουν δρόμοι μεγάλοι, στεριανοί και θαλάσσιοι, δρόμοι του εμπορίου και της επικοινωνίας των αρχαίων κόσμων της Μεσογείου με τις χώρες του Βορρά, στο Ν.Α. άκρο της Μεσογείου, εκεί στο βαθύτερο μυχό του Θερμαϊκού κόλπου που γλυκαίνουν νερά λιμνών και ποταμών και στεφανώνει ο Χορτιάτης, θα ιδρύσει ο Κάσσανδρος, επίγονος του Αλέξανδρου στο Βασίλειο της Μακεδονίας, τη Θεσσαλονίκη, το 315 πχ. Η ιδανική χωροθέτησή της τεκμαίρεται από ίχνη αστικής ζωής και πολιτισμού ήδη της 3ης χιλιετίας π.Χ., συμβάλλει δε στην αδιάλειπτη παρουσία της -επί 23 αιώνες και διαδοχικά- ελληνιστικής, ρωμαϊκής, βυζαντινής, οθωμανικής πολιτείας, που θα υποδεχτεί όλες τις μεγάλες θρησκείες της αρχαιότητας, θα συνεισφέρει με έκφραση πολυδιάστατη και αυτόνομη στην παραγωγή λόγου και τέχνης, θα κυοφορήσει την Αναγέννηση και θα διαχειριστεί τη νεώτερη ευρωπαϊκή δυναμική, αργότερα, διεκδικούμενη από τις ανατολικές της καταβολές, διεκδικώντας τις δυτικές προκλήσεις.
«΄Ολοι οι καιροί της έστειλαν αφέντες, όλες οι θάλασσες λεηλατητές…» θα της αναγνωρίζει με δέος και τρυφεράδα ο Risal το 1914 για να προστεθεί σε ένα ανεξάντλητο αριθμό ιστορικών, περιηγητών, βυζαντινολόγων, γεωγράφων, σχολιαστών, περιηγητών, χρονικογράφων που με το πλούσιο και ετερόκλητο υλικό των καταγραφών τους θα την αναδείξουν σε κιβωτό γλωσσικών ιδιωμάτων και πολιτισμικών παρακαταθηκών, σταυροδρόμι και ταυτόχρονα σύνθεση ανθρώπων και τόπων στον ίδιο χώρο. Περισσότερο από βίαιους κατακτητές και πολέμαρχους, είναι οι διαφορετικοί άνθρωποι αυτοί που άλλοτε με τη θέλησή τους και άλλοτε όχι θα σημαδέψουν το τοπίο της με τους θριάμβους αλλά και τα δεινά τους. Έτσι η ιστορία του χώρου θα συμβαδίσει με την ιστορία του τόπου σημαδεύοντάς την χρόνο το χρόνο ακμής και παρακμής, καταστροφών και επιτευγμάτων που μοχλεύουν πληθυσμούς σε αέναη ανασύσταση. Διαφορετικές ομάδες εγκαθίστανται, ριζώνουν για να ξεριζωθούν και να μετασχηματίσουν τα χωρικά δεδομένα μιας πόλης παλιάς όσο τα «φαντάσματα» που τη στοιχειώνουν και τόσο αναπάντεχα νέας όσο ο ακατάβλητος δυναμισμός που εγγράφεται στη διαμόρφωση του αστικού της χώρου.

Παραγωγή:ERT3
Σκηνοθέτης: Δημήτρης Καραθανάσης
Δημοσιογραφική επιμέλεια : Μάρα Τοπαρλάκη
Διεύθυνση Παραγωγής : Γιώργος Τζιρμάκης